Wywłaszczenie pod drogę. Odszkodowanie krok po kroku

Własność przechodzi wcześniej, niż myślisz

Decyzja o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej, w skrócie ZRID, zatwierdza podział nieruchomości i wyznacza linie rozgraniczające pas drogowy. Grunt przeznaczony pod drogę staje się własnością Skarbu Państwa albo samorządu z mocy prawa, z dniem, w którym decyzja ZRID stała się ostateczna (art. 12 ust. 4 specustawy). Nie potrzeba do tego żadnej umowy ani aktu notarialnego.

Ograniczone prawa rzeczowe na tej nieruchomości, na przykład służebności, z tym samym dniem wygasają.

Odszkodowanie w osobnej decyzji i w terminie

Wysokość odszkodowania ustala się w odrębnej decyzji, którą wydaje ten sam organ co ZRID. Ustawa daje mu na to 30 dni od dnia, w którym ZRID stała się ostateczna (art. 12 ust. 4b). W praktyce ten termin bywa przekraczany, co samo w sobie jest podstawą do działania.

Wartość liczy się według stanu nieruchomości z dnia wydania ZRID przez organ pierwszej instancji, ale według cen z dnia ustalania odszkodowania (art. 18 ust. 1). Ta różnica dat potrafi zadziałać na korzyść właściciela przy rosnących cenach gruntów.

Dwa dodatki, o których urząd nie zawsze przypomina

• Pięć procent więcej za szybkie wydanie. Jeżeli wydasz nieruchomość i opróżnisz lokal nie później niż w terminie 30 dni od doręczenia zawiadomienia, nadania rygoru natychmiastowej wykonalności albo od dnia, w którym ZRID stała się ostateczna, odszkodowanie powiększa się o kwotę równą 5% wartości nieruchomości (art. 18 ust. 1e).
• Dziesięć tysięcy złotych przy domu. Gdy decyzja dotyczy nieruchomości zabudowanej budynkiem mieszkalnym albo z wyodrębnionym lokalem mieszkalnym, a właściciel w nim mieszka, odszkodowanie powiększa się o 10 000 zł (art. 18 ust. 1f).

Trzydziestodniowy termin na wydanie nieruchomości to najczęściej pomijana szansa w całym postępowaniu. Pięć procent wartości domu z działką bywa kwotą pięciocyfrową.